Page images
PDF
EPUB

V I.

Extrait des décrets du quatrieme concile d'Orléans, tenu en D. XLI.

Can. 22. Teftatis iam competere

T nullus per imperium po

audeat alienam, ne conjugium quod contra parentum voluntatem impiè copulatur, velut captivitas judicetur : fed ficut eft prohibitum, non admittatur. In his qui perpetraverint, excommunicationis feveritas pro modo piaculi imponatur.

Can. 24. Quæcunque mancipia fub fpecie conjugii ad ecclefiæ fepta confugerint, ut per hoc credant poffe fieri conjugium, minimè eis licentia tribuatur, nec talis conjunctio à clericis defenfetur quia probatum eft, ut fine legitima traditione conjuncti, pro religionis ordine, ftatuto tempore ab ecclefiæ communione fufpendantur, ne in facris locis. turpi concubitu mifceantur. De qua re decernimus, ut parentibus, aut propriis dominis, prout ratio pofcit perfonarum, acceptâ fide excufati, fub feparationis promiffione reddantur: poftmodum tamen parentibus atque dominis libertate conceffa, fi eos voluerint propriâ voluntate conjungere.

VII.

Extrait des décrets du concile de Château-Gonthier, tenu en M. CC. XXXI.

De matrimoniis clandeftinis.

Can. 1.NOs intimo mentis

VIII.

Extrait des décrets du fecond concile d'Angers, tenu en M. CC. LXX.

Can. 3. Vtrimonia in caufis matrimonialibus frequenter magnas dubitationes inducunt, & quandoque legitima matrimonia feparantur, & illegitima remanent copulata, præcipimus, ut dicecefani fubditis fuis diftrictè prohibeant verba de præfenti ad matrimonia inter in fynodis, & etiam vifitantes, ne per aliquas contrahenda procedant, donec ante portas ecclefiæ convenerint volentes contrahere benedictionem fufcepturi :

De matrimoniis clandeftinis.

erùm, quia clandeftina ma

fed tunc demùm ad matrimonium contrahendum per verba de præfenti coram facerdote procedant.

[merged small][ocr errors][merged small]

Extrait des décrets du fecond concile de Saumur, tenu en M. CC. LXXIV. De confeffionibus audiendis contrahentium Rohibemus etiam, ne archidiaconi, decani & archipresbyteri, jurifdictionem ecclefiafticam exercentes, clericos, curfores, & quafi exploratores ad audiendas confeffiones contrahentium per archidiaconatus, decanatus, archiprefbyteratus fuos de cæterò teneant, nec ad relationes earum litteras figillent, ac fi in eorum præfentia factæ fuiffent, decernentes, fi aliter factum fuerit, tales proces fus & litteras nullius effe momenti.

fi

X.

Os intimo mentis defiderio corrigere cupientes ea quæ correctione legitimâ circa perfonas ecclefiafticas intrà Turonenfem provinciam novimus indigere, convocatis noftris provincialibus, & aliis ecclefiafticis perfonis jurifdictionem habentibus apud CastrumGonterii, ftatuimus, ut prælati cum maturitate & confilio peritorum procedant. In quo gradu poffunt matrimonia copulari.

Extrait des décrets d'un concile de Bayeux, tenu en м. CCC.

Ciendum eft, quòd in quin

Et quòd matrimonia clam tractata nul- Can. 68. to gradu confanguinitatis

latenus fuftineant timore vel amore, fed ad illa dirimenda omni dilatione, & excufatione exclufis procedant.

De officio archipresbyteri.

Can. 2. Inhibemus ne archipresbyteri, vel rurales decani auctoritate propriâ de caufis matrimonii de cæterò cognofcant.

& affinitatis, & fupra poffunt modò licitè matrimonia copulari.

Quomodo fiant fponfalia.

Can. 69. Prohibemus fub poena excommunicationis & magnæ emendæ, ne aliquæ perfonæ confentiant matrimonialiter per verba de præfenti, donec

fint ante fores ecclefiæ, quando nuptiaJis benedictio debet celebrari: poffunt tamen fidem dare inter fe de matrimonio contrahendo, fi fancta ecclefia id poterit fuftinere, & hoc tamen non fiat fine præfentia facerdotis, vel alicujus clerici ad hoc fpecialiter ab ipfo miffi. De termino nuptiarum ad inquirendum de confanguinitate & affinitate.

Can. 70. Volumus autem, quòd terminus nuptiarum prætaxatus tantùm contineat temporis intervallum, quòd intrà fe habeat tres dies dominicos vel feftivos & folemnes à fe invice diftantes, in quibus quafi tribus edictis perquirant facerdotes à populo, fub poena excommunicationis, de legitimitate fponfi & fponfæ qui debent conjungi, utrum fit inter eos confanguinitas vel affinitas, vel aliud impedimentum matrimonii. Quòd fi fuerit, propofitum ad epifcopum vel officialem quæftio referatur. De prohibitione clandeftini conjugii,

& de pœna eorumdem.

Can. 71. Clandeftina conjugia penitùs inhibemus, prohibentes etiam, ne aliquis facerdos talibus intereffe præfumat ftatuentes, ut cùm matrimonia contrahenda fuerint, in ecclefiis presbyteri publicè proponant, competenti ter

graviùs puniendus, fi culpæ qualitas poftulaverit. Sed & huic qui taliter copulari præfumpferit, etiam in gradu conceffo cum digna poenitentia conjungatur. Si quis ad impediendam legitimam copulam malitiofum impedimentum objecerit, ecclefiafticam non effugiet ultionem. Ut in nuptiis fortilegi excommunicentur.

Can. 72. Semper prohibeantur, fub poena excommunicationis, in nuptiis fortilegia fieri. Si autem in computatione graduum aliqua dubitatio emerferit, in hoc definitio epifcopi requiratur. Nec aliquis facerdos in cafu dubio audeat perficere matrimonium epifcopo inconfulto, fed ad epifcopum referat quæcunque emerferint fuper matrimonii quæftiones. Ne alter conjugum tranfeat ad religionem nifi per epifcopum.

Can. 73. Prohibeant facerdotes fub excommunicatione publicè in ecclefia, ne alter conjugum ad religionem tranfeat aut recipiatur nifi per epifcopum.

X I.

Extrait des décrets du concile de Tours, tenu en M. CCCC. XXXI. De matrimonio.

Um divinis & humanis legi

mino præfinito, ut infra illum qui volue- Can. 16. bus, omnibus & fingulis ho

rit, legitimum impedimentum apponat. Et etiam tunc ipfi presbyteri nihilominus inveftigent utrum aliquod impedimentum obfiftat. Cùm autem probabilis apparuerit conjectura contra copulam contrahendam, contractus impediatur exprefsè, donec quid fieri debeat fuper eo manifeftis conftiterit documentis. Si quis verò hujufmodi clandeftina conjugia inire præfumpferit in gradu prohibito, etiam ignoranter, foboles de tali conjunctione fufcepta illegitima cenfeatur, de parentum ignorantia nullum habitura fubfidium. Cum autem taliter contrahendo non expertes fcientiæ vel faltem affectatores videantur, pari modo proles illegitima cenfeatur. Si verò ambo parentes legitimum impedimentum fcientes præter omne interdictum in confpectu ecclefiæ etiam contrahere præfumpferint fanè parochialis facerdos, qui tales conjunctiones prohibere contempferit, aut quilibet alius etiam regularis, qui eis præfumpferit intereffe, per triennium ab officio fufpendatur,

minibus utriufque fexûs, voto continentiæ non inclufis, liceat nuptiis, debitâ castitate celebratis, in gradibus ab ecclefia conceffis, matrimonialiter copulari, conjugalique nexu conjugum alterius morte diffolu to, fuperftiti etiam ad fecundas vel plures nuptias, quoties fibi placuerit, convolare, contrariumque fentire fit erroneum : & quominus ad hujufmodi diem defponfationis conceffio fuum plenum & liberum effectum fortiri valeat, quodvis impedimentum apponere, vel effectu fecuto in fecundarum nuptiarum vel nubentium deteftatione circa domos ipforum aliàs quævis ludibria, irrifiones vel opprobria, factis vel verbis irrogare vel impendere in prædicta diei defponfationis vilipendium vel contemptum, damnabiliter fieri videatur, abufum illum damnabilem, qui contra hoc quafi in confuetudine in quampluribus civitatibus & locis provincia Turonenfis eft deductus, pulfatione patellarum, pelvium & campanarum & cornu, oris & manûs fibilatione, inftrumento brigia

riorum five fabricentium, & aliarum rerum fonorarum., vociferationibufque tumultuofis & aliis ludis & irrifionibus in illo damnabili actu, qui Charivari nuncupatur, circa domos nubentium, in ipforum deteftationem & opprobrium poft ipfas fecundas nuptias fieri confueto, unde quamplurima inconvenientia & fcandala fequi poffunt & fequuntur ex tali prævifo actu, in locis pluribus de die & fub noctis umbraculo, etiam mutilationes & homicidia funt fecuta, multique à fecundis nuptiis, propter verecundiam abftinentes, vitam in concubinatu illicito potiùs quàm in matrimonio ducere, in fuarum animarum periculum, elegerunt: de cæ terò in noftra provincia Turonenfi, & fingulis fuffraganeorum noftrorum civitatatibus & locis, facro approbante concilio, fub excommunicationis fententia, & aliis poenis arbitrariis, juxta judicium ordinariorum exigendis, & in pios ufus convertendis, tam clericis, quàm laicis, cujufcunque statûs, gradus, ordinis, conditionis, vel præeminentiæ fuerint, etiam quâcunque temporali præfulgeant auctoritate, talia de cæterò fieri prohibemus, decernentes ex nunc pro ut ex tunc omnes illos & illas, qui ad hujufmodi effectum, ut prædicitur, vulgariter nuncupatum, Charivari, five ad quemcunque alium qui in opprobrium, ludibrium, irrifionem, deteftationem vel convicium fic fecundò nubentium verti poffit, opem, vim confilium, auxilium, confenfum vel favorem dederint directè vel indirectè, per fe vel per alium, clam vel palam, excommunicationis hujufmodi fententiam incurfuros, poenifque arbitrariis per ipforum locorum ordinarios exigendis, & in pietatis opera convertendis fore fubjectos.

[blocks in formation]

procurantes excommunicationis fententiam, ipfo facto incurrere decrevimus, ecclefiaque feu capellæ in quibus talia fieri contigerit, ecclefiaftico fint fuppofitæ interdicto, aliis poenis juris in fuo nihilominus robore duraturis. Cùm divinis & humanis legibus, omnibus & fingulis hominibus utriufque fexus, voto continentiæ non inclufis, liceat nuptiis debitâ caftitate celebratis, in gradibus ab ecclefia conceffis, matrimonialiter copulari, conjugalique nexu conjugum alterius morte diffoluto, fuperftiti liceat etiam ad fecundas vel plures nuptias, quoties fibi placuerit, convolare, contrariumque fentire fit erroneum, & quominus ad hujufmodi diem defponfationis conceffio fuum plenum & liberum effectum fortiri valeat, quodvis impedimentum apponere vel effectu fecuto in fecundarum nuptiarum vel nubentium deteftationem circa domos ipforum aliàs quævis ludibria, irrifiones vel opprobria, factis vel verbis irrogare vel impendere in prædictæ diei defponfationis vilipendium vel contemptum, damnabiliter fieri judicatur, abufum illum damnabilem, qui contra hoc quafi in confuetudinem deterrimam in quampluribus locis & civitatibus provincia Turonenfis eft deductus, pulfatione patellarum, pelvium & campanarum, cornu, oris & manûs fibilatione, inftrumento eruginatorum five fabricentium, & aliarum rerum ftrenofarum, vociferationibufque tumultuofis & aliis ludibriis & irrifionibus in illo damnabili actu qui cabimarum, vulgariter Charivari nuncupatur domos nubentium & in ipforum deteftationem & opproprium poft eorum fecundas nuptias fieri confueto, unde quamplurima inconvenientia & fcandala fequi poffunt in futurum, & frequenter ex tali prætenfo actu, in locis pluribus de die & fub noctis umbraculo, etiam multoties mutilationes & homicidia funt fecuta, multique ex fecundis nuptiis propter verecundiam abftinentes, vitam in concubinatu illicito potiùs quàm in matrimonio ducere, in fuarum animarum periculum, eligunt: de cæterò in noftra provincia Turonenfi & fingulorum fuffraganeorum noftrorum civitatibus & locis, facro approbante concilio, fub excommunicationis fententia & alia poena arbitraria, juxta judicium ordinariorum exigenda, & in pios ufus convertenda, tam clericis, quàm laicis, cujufcunque

ftatûs, gradûs, ordinis, conditionis, vel præeminentiæ fuerint, etiam quâcunque temporali fulgeant auctoritate, talia de cæterò fieri prohibemus, decernentes omnes qui ad hujufmodi effectum vulga riter nuncupatum Charivari, vel ad quemcunque alium, qui in opprobrium, ludibrium, vel convicium fic fecundò nubentium verti poffit, opem, vim, confilium, auxilium vel favorem dederint,

[ocr errors]

XIV.

Extrait des décrets du concile de Narbonne, tenu en M. D. LL

De facramento matrimonii.

Um matrimonium mag

excommunicationis hujufmodi fenten- Can. 53, num fit in Chrifto-Jefu &

tiam incurfuros, poenifque arbitrariis per ipforum locorum ordinarios exigendis, & in pietatis opera convertendis.

[merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

Cum

ecclefia facramentum, in cujus & inftitutionis illius maximum dedecus, permulta quotidie divortia fiant, quòd generale concilium non obfervetur. Idcirco ftatuit hæc fynodus, conjugiorum fopoffe chriftiana in ecclefia celebrari, lemnia univerfa hac in provincia, non nifi res palam fat, feu banna matrimonialia, ut jure conftitutum eft, edita fuerint, tribus videlicet diebus dominicis. feftifve folemnibus ; & poít publicationem tertiam triduum facram illam conjunctionem præcedat: quæ publicatio in

Sanè, cum matrimonium à Deo rerum majore miffa à parocho feu ejus vicario

omnium conditore, in Paradifo & in ftatu innocentiæ inftitutum fuerit, fitque, tefte Apoftolo, facramentum: proinde cum magna reverentia ac devotione fufcipiendum, utpote in quo, ficut & in reliquis facramentis, gratia, conferatur: prohibemus, ne in fponfalibus aut nuptiali benedictione fiant rifus, cachinationes, aut alia ridicula verba enuntientur. Quin imò moneantur affiduè, quatenus jejuni, contriti & confeffi, ac cum multa reverentia ad hoc facramentum accedant: illum quoque abufum, qui invaluit in quibufdam partibus, fut benedictio nuptialis & miffa celebrentur ftatim poft mediam noctem, tollimus & amputamus: ftatuentes, quòd talia deinceps non fiant, nifi poft ortum folem ac illufcefcentem diem. Siquidem exemplo perniciofo interdum compertum eft, folemnitates hujufmodi nuptiales, fic in latebris & occulto factas, clandeftinis matrimoniis viam aperuiffe, & occafionem dediffe contemnendi tam excellens facramentum, & lafcivias ac fpurcitias quafdam committendi.

Sed cum ex clandeftinis matrimoniis gravia eveniant in dies fcandala ac pericula, volumus omnes contrahentes, confulentes, fcienter intereffentes, auxiliantes & adjuvantes, fententiæ excommunicationis ipfo facto fubjacere.

fiet, in cujus parochia facro matrimonii vinculo conjungendi erunt, hujus juris nullam concedat relaxationem five difpenfationem qui dioecefi præeft, præterquam uno, quod aiunt, in banno; nec ut celebretur, feu folemnifetur matrimonium tempore à fanctis Patribus vetito, nifi inter eos qui gravitate, dignitate & auctoritate valeant, in quibus nulla futuri divortii fufpicio effe videtur, aut nifi alia urgens caufa occurrat, ut pacis acquirendæ gratiâ: aut fi reducenda fit mulier, quæ quæftu turpiffimè facto vixerit ad melioris vitæ frugem, cujus fi nuptiæ in aliud tempus differrentur, poffet fortafsè à divina infpiratione, ut quotidie nobis infidiatur, incautofque opprimit diabolus, refilire.

Si nulla à fuperiore promulgandi conjugii relaxatio five difpenfatio concedatur, cùm parochus, aut in ejus locum fuffectus, banna hujufmodi ediderit publicè, & ut juris poftulat ordo, & fi ii qui nuptias contrahunt, non alienæ dicecefis exiftant, & inter quos nullum præcefferat per verba de præfenti matrimonium, fed duntaxat quædam per verba de futuro promiffio, & non proponatur feu fe offerat aliquod impedimentum ; tunc opus fit conjungendis aut parochis ad conjugium à dicecefis præfule veniâ,

fed impunè omnia facrificio faciendo, miffaque celebranda exequi poterunt. Præterea ut de his quæ ad alienigenas & externos attinent, quàm fanctiffimè fieri poterit, agatur, decrevit concilium, eos nequaquam ad contrahendum matrimonium , neque ad facram ejus perfectionem admittendos, quin priùs dioecefanis, in quorum dioecefi nuptias contracturi fint, litteras offerant à fuo epifcopo, vel generali ejus vicario, vel judice ordinario acceptas, quibus teftentur & fidem faciant, non folùm se matrimonii vinculo folutos, fed neque facris initiatos, neque excommunicatione irretitos effe: aut faltem fi ex diftantia locorum, feu aliâ legitimâ ratione per quam difficile foret hujufmodi litteras afferre, cautionem quam poterunt, præftent fuper præmiffis penès ipfos dioecefanos.

Si qui verò à tam fancta inftitutione & decreto alieni inveniantur, qui matrimonium extra fuam dioecefim, infcio, inconfulto & non confentiente dioecefano in cujus doecefim incolendam feu habendam tranfmigrârint, aut in facris quibufdam ædiculis vel templis, fuæ vel alienæ dioecefis contraxerint feu celebraverint, parochos vel alios facerdotes, qui nuptiarum folemnia celebrârint, officio, facedotioque five beneficio per annum privari & fufpendi: conjuges verò, tanquam refractarios, excommunicatione puniri concilium voluit: fic, ut abfolvi nequeant, quoufque, ut fuperbi & decretorum contemptores coram dioecefano vocati refponderint, ut in eos jure agi poffit.

Inhibet concilium, ut dignus tanto facramento honor exhibeatur, ne alibi quàm in ecclefiis parochialibus publicè matrimonii facra peragantur: nullamque dioecefani, vel generales eorum vicarii hujus relaxationem five difpenfationem concedant, nifi urgente causâ. Monenturque conjuges, in hujus facramenti honorem, ut peccata fua ante ipfius perfectionem confiteantur.

Nuptias per verba de præfenti contrahentes, parentum, aliorumque quibus curæ funt, confenfu, & amicis ac vicinis, feu aliis probis viris præfentibus abfolvantur ad cautelam vel aliàs, idque gratis, Quo peracto, parochus, vel in ejus locum fuffectus, cætera perfequi, dicecefani litteris fretus, poterit: & conjugii

facra exfolvere apud fanctam ecclefiam matrem, poftquam promulgatum fuerit matrimonium feu bannis præcedentibus, ut antea dictum eft. Si verò aliter nuptias contrahant, nempe, callidè, dolosè & occultè five clandeftinè, præter excommunicationis fententiam, quam reipsà volumus illos incurrere, à dioecefanis graviùs puniantur, ut rei & perfonarum qualitas poftulare videbuntur. De facramento matrimonii pradicto, videlicet quoad adulteros & concubinarios.

Can. 54. Jubet concilium parochis, in eorumque locum fuffectis, ut diligenter inquirant, fi quos fuis in parochiis habeant qui cum mulieribus, illis matrimonio non conjunctis cohabitent : & de quorum conjugio, chriftiana in ecclefia non conftet. Moneantur autem cujufcunque ftatûs & conditionis fint; ne pofthac cohabitent fimul, nifi ubi foluti fuerint, nuptias contrahant, & proximo tempore à jure ftatuto celebrent, promulgato conjugio, five bannis matrimonialibus editis. Quòd fi non obfervaverint, five percraftinaverint, parochus, aut qui abfentis munus obit, id mox faltem intrà dies octo nunciet dioecefis præfuli, ut in eos tanquam in conjugalis facramenti contemptores, ob idque hærefeos nomine fufpectos agatur, & à peccato, cujus forde & maculâ in maximum vicinorum aliorumque fcandalum contaminantur, revocari poffint. Quòd fi parochi vel quibus muneris fui adminiftrationem commiferint, negligentiæ ullo modo infimulari & argui valeant, grave de ipfis fupplicium fumatur.

[ocr errors]

Moneant parochi, eorumque vicarii diebus dominicis è fuggefto, quod pronum vocant, populo ad rem divinam audiendam congregato, concubinos & adulteros publicos, tam reipsà, quàm nomine, aut alio modo cognitos & manifeftos, matrimonii vinculo conjunctos, vel folutos, ut meretrices & concubinas procul expellant, ne excommunicationem incurrant. Quos lapfis octo diebus habitâ hujufmodi monitionum cognitione, ni refipuerint, excommunicatos effe concilium decrevit. Et ubi in jus, inquifitione in eos factâ, aut alio modo, postea vocati fuerint, tanquam facramenti conjugalis contemptores, ac nifi ab hoc vitio deftiterint, hærefeos nomine suspecti digno fupplicio afficiantur.

« PreviousContinue »